VOB'da İşlem Gören Sözleşmeler ve Piyasanın İşleyişi

[stockbroker]

Korunma işlemlerinde yüzde yüz korunma sağlamak mümkün müdür?
Korunma işlemlerinde yüzde yüz korunma (tam korunma) sağlamak mümkündür. Ancak bazı durumlarda tam korunma sağlamak mümkün olmayabilir. Bu da vadelerin uyuşmaması, miktarın uyuşmaması, kaç adet sözleşme alınıp satılacağına doğru karar verilmemesi, dayanak varlığın korunma sağlanan maldan farklı olması ve riskten korunma oranının yanlış belirlenmesi gibi nedenlerden kaynaklanabilir. Ancak, bu piyasalarda riski azaltmaya yönelik olarak alınan pozisyonlar, hiç pozisyon alınmaması durumuna kıyasla riskin azalmasını sağlar.

[stockbroker]

Uzun pozisyonlu korunma ne zaman tercih edilir?
Eğer sizin için gelecekte fiyatların artması risk oluşturuyorsa VOB’da uzun pozisyon alarak ilgili ürünün fiyat artışı riskine karşı korunabilirsiniz.

Örneğin orta vadeli nakit ihtiyacınız için bankadan altı ay vadeli 10 bin dolar kredi aldınız. Borçlandığınız dolarları 1,3000 TL’den satarak 13.000 TL’yi ihtiyaçlarınız için kullandınız. Altı ay sonra almış olduğunuz döviz kredisini faizi ile birlikte geri ödemeniz gerekecektir. Sizin için döviz kurlarında beklenmedik bir artış ciddi risk oluşturacaktır. Bu riskten korunmak için VOB’da işlem gören TL/ABD Doları sözleşmesinde uzun pozisyon almanız gerekecektir.

VOB’da sözleşme büyüklüğü bin dolar olan TL/ABD Doları sözleşmesinde 6 ay vadeli kurların 1,3500 TL’den işlem gördüğünü varsayalım. Eğer siz 1,3500 TL/ABD Doları fiyatla 6 ay vadeli bin dolarlık on adet sözleşmeyi satın alırsanız, gelecekte satın alacağınız 10 bin doların alış kurunu bugünden 1,3500 TL olarak sabitlemiş olursunuz. Altı ayın sonunda dolar kuru ne kadar artarsa artsın siz maliyetinizi sabitlediğiniz için kur artışından etkilenmezsiniz.

[stockbroker]

Kısa pozisyonlu korunma ne zaman tercih edilir?
Kısa pozisyonlu korunma, alım satıma konu ürünün gelecekte fiyatının düşmesinden endişe duyan taraflarca tercih edilmelidir. Satmak için elinde malı olan veya satacağı ürüne o an sahip olmayıp gelecek bir vadede sahip olacak herkes fiyatların düşmesini risk olarak görür.

Örneğin siz bir ihracatçısınız ve 100.000 ABD Doları tutarında sipariş aldınız. Malı 3 ay sonra teslim edecek ve 100.000 ABD Dolarını üç ay sonra TL’ye çevireceksiniz. Anlaşma yaptığınız gün dolar kuru spot piyasada 1,3000 TL/ABD Doları olsun. Aynı anda VOB’da vade tarihi 3 ay sonra olan VOB-TLDolar sözleşmesi de 1,3200 TL/ABD Doları fiyatla işlem görüyor olsun. Yatırımcı 1.000 Dolar büyüklüğündeki 100 sözleşmeyi bu fiyattan satar. Kısa korunma yapmış olur. 3 ay sonra spot piyasada dolar kuru daha da düşse de yatırımcı 100.000 Doları karşılığında 132.000 TL elde etmiş olacaktır.