30 Nisan 2013, 12:14

Kuran, helal gday belirlemede egemen ilkeyi ne karmaktadr:

1. Gda, Mn ihlalinden arnm olacak,
2. Gda doal olacak,
3. Gda, yasaklanan yiyeceklerden olmayacak. rnein domuz eti

Mn ihlalinden arnm olmak, gdann, bakalarnn hakkna, emek ve gayretine tasallutla elde edilmi olmamas demektir. Bakalarnn emek ve alnterinin rn olan deerlere mu-sallat olanlarn bu yolla elde ettikleri gdalar, hkmen domuz eti niteliindedir. Byle olunca da bu hkm domuz etlerini yiyenler hkmen domuz saylrlar. Bunlarn bu haram gdalar yemeye balarken besmele ekmeleri halk aldatmaktan baka bir ie yaramaz. Brakn besmeleyi, Mn suresi, bunlarn kldklar namazlar bile lanet vesilesi olarak tescil ve ilan etmitir.

Demek ki, gda, bakalarnn hak ve emei arlarak elde edilmise, zellikle kamu haklarna tasallutla elde edilmise sadece haram hale gelmekle kalmaz, yiyenleri ve yenmesine bir biimde kolaylk salayanlar din inkrcs, mrik durumuna drr. Byle bir gda ile beslenenlerin kldklar namazlar onlara Allahtan bir lanet olarak geri dner.

Gdann doal olmasna gelince, doal gdann tanm, Kurann kendine zg slbuyla yle verilmitir: Tanrnn elinden kan yiyecekler. Temel buyruk udur:

O'nun ayetlerine inanyorsanz, zerine Allah'n ad anlm olanlardan yiyin! Size ne oluyor da zerine Allah'n ad anlm olanlardan yemiyorsunuz? Biroklar ilimsiz bir biimde kendi keyiflerine uyarak halk artyorlar. zerine Allah'n ad anlmayan-lardan yemeyin! (Enam, 118, 119, 121)

Geleneksel kabule gre, bu buy*ruk, ze*ri*ne Al*lahn ad anl*ma*dan ke*si*len hay*van*la*rn etlerinden ye*me*yi ya*sak*l*yor. Ayette hayvandan ve etten bahis yoktur. Buyruk, mriklerin putlara adadklar hayvanlarn yenmemesini de ierebilir. Hatta ini sebebi bu olabilir. nk Kurann indii zaman, insanln, doal gda-doal olmayan gda diye bir meselesi yoktu. Ancak, temel tefsir kuraln unutmayalm: Bir ayetin zel bir sebeple ve zel bir konuda inmi olmas, buyruun genelliine engel deildir. zgn ifadesiyle, Sebebin hususiyeti nassn umumiyetine engel deildir.

O halde, zerine Allahn ad anlmam eyleri yemeyin ayetinin esas anlam, do*al ni*te*li*i*ni kay*bet*mi g*da*larn ye*nil*me*mesi, zellikle, genleri deitirilmi hormonlu gdalarn, rnein, GDOlu budaylarn halka yedirilmemesi olacaktr.

ze*ri*ne Al*lahn ad anl*mak, e*ya ze*ri*ne Al*lahn is*mi*nin oku*nup f*rl*me*si de*il*dir, ni*met*le*rin Al*lahn ya*rat*t* do*al hal*le*riy*le kullanma sunulmalar demek*tir. Kuran, bu gdalar tayyib (temiz, leziz, taze) diye anmakta ve beslenmenin, bu nitelii tayan yiyeceklerle salanmas gerektiine defalarca vurgu yapmaktadr. (2/57, 168, 172; 5/88; 7/160; 8/69; 16/114; 20/81; 23/51)

Yaar Nuri ztrk
Kaynak