Anadilde Savunma Hakk diye tuhaf bir yasal dzenleme bar adna TBMMden gemek zeredir. Tekrarda fayda var.

Bir lkenin resmi dilini bilmeyen (Trkiyede Trke) yerli ve yabanc davac veya davallarn, mahkemelerde tercman vastasyla hak aramalar veya kendilerini savunmalar kadar doal bir ey olamaz. lkemizde de bu usule hep uyulmutur. Peki, yeni dzenleme ne getiriyor? Gelen u: Bir eski savcnn TVde dedii gibi nceden tercman, sana veriliyordu; imdi yarglara ve savcya verilecektir. Bunun sonunda varaca nokta, belli vakalarda yarglama dilinin Krte olmasdr.

KANUNLAR HEM TRKE HEM KRTE YAZILMALI

Bir sann kendini laiki vehile Krte savunabilmesi iin, savcnn da iddianameyi Krte de hazrlatma mecburiyeti vardr. Aksi takdirde sank, tam olarak ne ile sulandn anlayamaz, savunmasn da gerei gibi yapamaz. Bunun iin sadece iddianameyi hazrlayacak savcnn deil, yarglara tercmanlk edecek uzmann da elinde Krte yazlm kanunlar olmas arttr. Hukuki ifadeler, yle ayakst tercme edilemez. Edilirse ok byk hatalar oluur. Bu da adaleti zedeler. O zaman da karmza hangi dilde yazl kanun esastr sorusu kacaktr. Nitekim ngilizce ve Trke hazrlanan uluslararas szlemelerde ngilizce metin esastr veya Trke metin esastr ibaresi konulur. Yoksa iin iinden klamaz.

DAVA, ANADL AYNI OLMAYAN K K ARASINDA SE

Mahkemenin dili Trke iken, daval ve davacnn anadilleri farkl olabilir. Bu durumda mahkemenin yarglamay salkl bir ekilde srdrmesi ok zor olacaktr. Bazen ifadeleri iki defa tercme etme zorunlu olabilir ki, muhtemel anlam kaymalar ii rndan karacaktr.

FERD HUKUK, MLK HUKUK

Bir memlekette birok dil kullanlabilir ama tek resmi dil olur. Resmi dilin mutlaka tek olmas gereken kamusal alan da yargdr. Eer bir memlekette birden fazla resmi dil varsa, o lke aslnda birden fazla lkeden kurulu bir federasyon demektir. Siz bakmayn milletin anadilde savunma hakknn aslnda ne demek olduunu bilmiyormu gibi davranmasna. Konu tartlmaya balanm, her ey apak ortaya kmtr. Ama kiiler, yine de ne var bunda edasyla havaya bakmaya devam ediyorlar. te, azndan kan gelen kiiye erbet itim, krmzlk ondandr dedirten siyaset sanat budur.

Son Sz: Bir zm uruna Ya Rab! Ne sorunlar yaratlyor.

30.01.2013
Ege CANSEN

Kaynak